Supertoll

 “Ik ben zeer vereerd dat heel de wereld jaarlijks op mijn Geburtstag de donor in het zonnetje zet. Prachtig dat ik voor dit feest hier te gast ben in den Niederlanden. Interviews geef ik eigenlijk niet meer, maar voor jullie blad maak ik een uitzondering. Want ik ben bij bloedinstituut ­Sanquin in goed Gesellschaft! Dat er na mijn ontdekking van de ABO-bloedgroep inmiddels meer dan 350 bekend zijn, dat is toch ja supertoll! Wat nu een bloedgroep een bloedgroep macht? Ach meisje, net als al unsere eiwitten verschillen eiwitten op de rode bloedcel van mens tot mens. Vanbinnen variëren Menschen gewoon net zo goed als vanbuiten! Das macht kein flaus aus, zou je zeggen. Maar ja, dat der Mensch bloedtransfusies zou gaan uitvoeren had moeder natuur niet voorzien. Dan kan het gebeuren dat ein patiënt zo maar antistoffen tegen een vreemde bloedgroep van de donor gaat maken. Met soms sehr ellendige gevolgen. Bloedgroepen hebben mij tijdens mijn leven viel gelernd over die immunologie. Heute zit ik aber nog steeds met een prangende vraag: Waarum maakt lang niet iedereen antistoffen tegen vreemde bloedgroepen? Maakt de ene mens überhaupt veel makkelijker antistoffen dan de andere, en waarom is dat zo? Dat is genau wat jullie knappe Professorinnen untersuchen. Damen, als jullie antwoorden vinden, sturen jullie dan een berichtje naar @KarlLandsteiner? Abgemacht!”

Eerder verschenen in Sanquintra, personeelsblad Sanquin

Tweedehandsjes

Bij de kringloopwinkel kan je me heel vaak tegenkomen. Heerlijk struinen tussen de spullen die anderen hebben weggedaan. Ben ik mijn eigen meubels of kleding zat, dan lever ik die bij de kringloop weer in. Het is een zaak zonder winstoogmerk, maar wel een met service. Heb je geen auto, dan komt hun vrachtwagen gewoon voorrijden om je oude bank in te laden of je nieuwe te bezorgen. Eigenlijk is Sanquin ook zo’n kringloopwinkel. De kringloopwinkel van het lichaam. Onze donors geven belangeloos bloed, en patiënten krijgen dankzij hen bloedcellen of plasma-eiwitten waar ze zelf een te kort aan hebben. Net een soort tweedehandsjes. Ook Sanquin komt met de vrachtwagen naar je toe om bloed in te zamelen. En onze transportmedewerkers bezorgen de bloedproducten vervolgens bij de ziekenhuizen, al dan niet met zwaailicht. Sanquins bloed- en plasmaproducten zijn vaak nog niet op een andere manier te produceren. Veel van onze producten zijn maar bestemd voor kleine groepen mensen, patiënten met zeldzame ziekten. Zij hebben die tweedehands plasma-eiwitten heel hard nodig. Intussen, na heel veel bezoekjes aan de kringloop, puilt mijn kast uit van al die tweedehandskleding. En is mijn huiskamer een waar retroparadijs. Mijn kinderen vinden het maar ouwe meuk. Ik vind het juist mooi dat spullen die een ander over heeft een nieuwe bestemming vinden. 

eerder verschenen in Sanquintra, personeelsblad van Sanquin

Vampiers

Heel soms zie ik op een schemerige zomeravond vleermuizen door mijn straat vliegen. Ik waan me op een Franse camping, waar je ’s avonds de beestjes   insecten uit de lucht ziet happen. Niet alle vleermuissoorten zijn zo onschuldig. De Zuid-Amerikaanse vampier voedt zich met bloed van grote zoogdieren zoals koeien. Elke avond pakt ie hetzelfde slachtoffer. De vleermuis spuit bij zijn beet wat antistollingsmiddel mee. De koe krijgt bloedarmoede en sterft een langzame dood. Onderling zijn vampiers heel sociaal. De vrouwtjes leven in groepen bij elkaar. Als een vampier haar prooi heeft misgelopen deelt moeder of zus een beetje van haar maal. Ook hongerige vriendinnen krijgen gerust een portie opgebraakt bloed voorgeschoteld. Ergens doet dit verhaal me denken aan dat van onze pelikaan. Volgens de legende zou moeder pelikaan zichzelf in de borst pikken en haar kind met haar eigen bloed voeden. Helaas, het is niet waar: het kuiken eet gewoon een snaveltje mee van de vissoep die moeder vanuit haar maag opboert. Toch vind ik de legende van de pelikaan wel wat aangenamer dan het verhaal van de vampier, ik ben blij dat het die mooie vogel is die ons logo siert. Overigens is de rol van de mannetjes in beide verhalen ondergeschikt. Gelukkig geldt dat niet voor onze bloeddonors. Bijna net zo veel mannen als vrouwen geven bloed.

Eerder verschenen in Sanquintra, personeelsblad van Sanquin

Niks veranderd!

vlnr: blogger, Paul Parren, Cees van Kooten, Just Brakenhoff en Angela Kamp

Het pensioen-afscheid van de prominente Sanquiner, in een auditorium stampvol met oud-collega’s, was een ode aan de jaren tachtig. Gememoreerd werd de tijd waarin markante mensen de kans grepen om buiten de gebaande paden te treden. Waarin het beroep manager nog niet bestond, en degene met de meeste kennis vanzelf de baas was. Kennis stond centraal, daar scoorden we mee. Veel promovendi van toen zaten nu als hoogleraar in de zaal. Allemaal goed terecht gekomen. Er hing een gevoel van weemoed, van heimwee naar de tijd dat we allemaal jong waren. “Jij bent ook niks veranderd” zeiden we in volle overtuiging tegen elkaar, terwijl we foto’s van onze bijna volwassen kinderen te voorschijn haalden. Bij het feest na afloop pakten we de draad weer op, alsof die jaren niet voorbij waren gegaan. En we showden onze maatjes van vroeger het nieuwe gebouw. We liepen over ons gloednieuw-verbouwde lab en zigzagden door de kantoortuin. Totaal onherkenbaar. Alles geordend, nieuw en netjes. Alles is anders dan toen. Voor alles een formulier, een regeltje, een manager, een directeur. De wereld om ons heen is veranderd. En om mee te blijven doen is Sanquin veranderd. Da’s logisch. En daar heeft Ruud Smeenk een belangrijke rol in gespeeld. De onderzoeker met talent voor ICT, die onze diagnostiek klaar heeft gestoomd voor een volgende fase.

Eerder verschenen in Sanquintra, personeelsblad van Sanquin

De geheime deur

Zet me ergens in Amsterdam neer en ik wijs blindelings het noorden aan. Behalve hier bij Sanquin. Door alle bouwactiviteiten en alternatieve routes die je soms moet pakken, kan ik zomaar ineens verdwalen. Hoe lang ik hier ook al werk, er zijn hele stukken op het terrein waar ik nooit geweest ben. Wat ik bijvoorbeeld helemaal niet ken, is het deel van Plasma Products. De plasmafabriek heb ik nog nooit van binnen gezien. Maar ook van buiten zou ik hem niet kunnen aanwijzen. Zit Plasma Products wel in  één gebouw, of zijn het er meer? Laatst heb ik er voor het eerst een blik naar binnen geworpen. Dat kwam door een collega, die de overstap naar dit onderdeel heeft gemaakt. Ze wees mij een deur aan. Je moet het weten, anders zie je hem niet. Ergens achter die deur zit haar nieuwe werkplek. Ik gluurde naar binnen en zag een vreemd soort niemandsland. Het was er donker. Ik wou niet over de drempel, bang dat ik de weg terug niet meer kon vinden. Later, op weg naar de fiets, probeerde ik uit te vissen waar dat gebouw achter die deur nu precies stond. Het bleek een oud, beetje grauw gebouw, vastgeplakt aan de hagelwitte nieuwbouw van gebouw Y. Gelukkig mag Plasma Products van de FDA in de herkansing. Ik weet zeker dat we er met mijn oud-collega een mooi zaadje hebben geplant. De geheime deur gaat vast wat vaker open. Ik weet hem in elk geval te vinden.

Eerder verschenen in Sanquintra,  personeelsblad van Sanquin